Soba zehirlenmeleri

SOBADAN ZEHİRLENMELERİN

ÖNLENMESİ İÇİN

YAPILMASI GEREKENLER

 

Ülkemizde uzun yıllardan beri, kış aylarında zaman zaman sobadan zehirlenmelere ölüm vakalarına şahit olmaktayız. Son aylarda ise bu ölüm vakaları artmış olmaktadır.

SON İKİ YILDA VUKUA GELEN SOBA ZEHİRLENMELERİ

1)     20.02.2012 T.de Zile ilçesinde soba zehirlenmesinden dolayı bir aileden 4 kişi hayatını kaybetti.

2)     20.12.2013 T.de Gaziantep’te 2 kişi sobadan sızan gazdan zehirlenip vefat etti.

3)     29.12.2013 T.de Turhal ilçesinde Celal Mah. Dizge sokakta oturan karı koca kömür sobasından çıkan Karbonmonoksit(co) gazından zehirlenerek vefat etti.

4)     04.01.2014 T.de Kahramanmaraş’ta diyaliz tedavisi gören 54 yaşındaki bir adam ve 50 yaşındaki eşi, sobadan çıkan gazdan zehirlenip vefat etti.

5)     05.02.2014 T.de İstanbul Fatih’te, baca tıkalı olduğundan bacadan sızan Doğalgaz’dan çıkan Karbonmonoksit (co) odaya yayılmış,  zehirlenen 5 kişi vefat etti.

6)     22.02.2014 T.de Malatya’da 3 kişi sobadan zehirlenerek vefat etti.

7)     22.11.2014 T.de Antalya’da sobadan sızan Karbonmonoksit co) gazından zehirlenen 5 Suriyeli öldü.

8)     23.11.2014 T.de Karabük’de oturan karı koca, sobadan sızan Karbonmonoksit (co) gazından zehirlenerek öldü.

9)     23.11.2014 T.de Ordu’nun Fatsa ilçesinde 81 yaşındaki bir kadın sobadan sızan Karbonmonoksit (co) gazından zehirlenerek öldü.

Türkiye’de her yıl ortalama 4700 kişi sobadan sızan zehirli gazdan zehirlenmekte ve yaklaşık 50 vatandaşımız hayatını kaybetmektedir.

10)  Sobalarda odun, kömür gibi ısınma aracı olarak kullanılan maddelerin yanması esnasında Karbonmonoksit gazı açığa çıkmakta ve bu gaz, bacadan atılmaktadır. Bu gaz renksiz ve kokusuz olduğu için, sobadan sızarak odaya yayıldığın zaman, zehirlenmelere ve ölümlere neden olmaktadır. Bilhassa geceleyin ve uyku esnasında, bu gaz insanları öldürmektedir.

KARBONMONOKSİT (CO) GAZI

Karbonmonoksit gazı solunduğunda, akciğerlerden kana karışarak kanda oksijen taşıyan moleküllere bağlanarak oksijenin dokulara ulaşmasını engeller. Bunun sonucunda, kandaki oksijen yetersizliği nedeniyle kan damarlarının çeperleri, beyin, kalp gibi hassa organ ve dokularda fonksiyo bozuklukları meydana gelir ve kişi hayatını kaybeder.

Tatsız, renksiz, kokusuz olması ve tahriş etme özelliğinin olmaması nedeni ile fark edilmediği için ‘’sessiz katil’’ olarak bilinmektedir. Karbonmonoksit zehirlenmesinde ilk belirtilerin baş ağrısı, yorgunluk hissi, mide bulantısı gibi semptomlardır. Genellikle bu semptomların ağırlığı Karbonmonoksit düzeyi ve maruz süre ile ilişkilidir. Ciddi zehirlenmelerde baş dönmesi, bilinç kaybı ve ölüm görülür.

Söz konusu zehirlenmelerin önlenmesi için, aşağıda beş başlık altında önlemlerin alınması zorunludur.

BACALARIN DURUMU

1-     Bacaların mutlak suretle iyi açılması temin edilmelidir. Odun ve kömür gibi yüksek oranda is bırakan yakıt kullanıldığı takdirde, bacalar bir müddet sonra tıkanır ve çekişi çok azalır. Bunun için bacaların, iki ayda bir temizlenmesi gereklidir. Bu suretle baca yangınları da önlenmiş olur.

2-     Bacaların çatı girişine ve kiremit altı ahşap malzemeye temasları önlenmelidir. Çatlak bacalar tamir ettirilmelidir.

3-     Dumanın geri tepmesini önlemek için, baca ağzı çatıdaki en yüksek mahyadan 1m. Yukarıda olması temin edilmelidir. Baca ağzında mutlak surette baca şapkası olmalıdır. Gereken durumlarda dilimli baca şapkaları ile çeşit artırılabilir. Bacalar yalıtımlı olmalıdır. Bacalar yatak odalarından, merdiven sahanlığından, bina girişlerinden,  havalandırma boşluklarından, çatı arasından, banyo ve tuvaletten geçirilmemelidir.

SOBANIN KURULUŞ YÖNTEMİ

a)     Tek dirsek kullanılacak ve bacaya kadar en fazla 2m. Uzaklık için borular monte edilecektir. Dirsek iyi yerleştirilecektir.

b)    Bacaya boru giriş yerinin etrafı iyice kapatılacaktır.

c)     Boruların birleşim yerlerinde alüminyum folyo bantlarla kullanılacaktır.

d)    Kovalı ve TSE’li soba kullanılacaktır.

e)     Sobanın önünde ve etrafında yanmaz maddelerden yapılmış döşeme kullanılacak ve çevresi geniş tutulacaktır.

KULLANILACAK YAKITLAR

1-     Belediyenin ve diğer kamu kurumlarının önerdiği yüksek kalorili kaliteli kömür yakılacaktır.

2-     Sobalarda yakıt olarak sadece odun ve kömür kullanılacaktır. Lastik, yağlı üstübü,  plastik vb. şeyler yakılmayacaktır.

3-     Sönmüş sobaya benzin veya tiner dökülmeyecektir.

4-     Kullanılan her türlü ısıtma cihazının kalite belgesine sahip olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine dikkat edilmelidir.

SOBA YAKIŞ YÖNTEMİ

a)     Kovalar üstten yakılacaktır. Böylece soba içinde ortaya çıkan zehirli gazlar yanarak sobayı terk ederler.

b)    Soba baca ağzı açık olacak şekilde kömür doldurulmalı, aşırı kömür yüklenilmesinden kaçınılmalıdır. Duman yolu daralır, baca çekişi zayıflar.

c)     Soba içindeki kömürün yanması bitmeden üstüne yeni kömür atılmayacaktır.

d)    Soba yanan odada mümkünse yatılmaması, uyku esnasında da sobanın içindeki kömürün yanıp bitmiş olması temin edilmelidir. Isınma düşüncesiyle içinde köz olan soba kovası odanın içinde bırakılmamalıdır.

e)     Lodoslu ve fırtınalı havalarda soba yakılmalıdır. Yatmadan önce soba uyumaya bırakılmamalı ve mutlaka söndürülmelidir.

f)     Borular ayda bir temizlenmelidir.

g)    Konutlarda gaz kaçaklarına karşı uygun yerde dedektör bulundurulmalıdır. Karbonmonoksit gazı tatsız, renksiz ve kokusuz olduğu için, sobadan sızdığı zaman farkına varılmamaktadır. Bu nedenle, söz konusu cihaz, Karbonmonoksit gazının ortamda belirli bir seviyeye ulaşması durumunda veya her hangi bir gaz kaçağı durumunda alarm vermektedir. Bu cihazların kullanımının yaygınlaştırılması ve zorunlu hale getirilmesi, bu tür acıları yaşamamızın büyük ölçüde önüne geçecektir.

h)     Doğru yakılan soba ısıtır, yanlış yakılan soba öldürür.

ŞOFBENLER

1-     Kış aylarında sıcak su ihtiyacımızı karşılayan tüpgazlı şofbenler modern cihazlardır. Yeni üretilen şofbenlerde önemli emniyet unsurları geliştirilmiştir. Şofben üzerinde ODS (oksijen duyarlı sistem) aparatı mutlaka bulunmalı, TSE ve ISO Belgeleri olan şofbenler tercih edilmelidir. Baca sensörü adı verlen emniyet unsuru da şofbenlerde aranması gereken bir aparattır.

2-     Şofbenin bağlı bulunduğu baca mutlaka müstakil olmalı, şofben ile baca 35 cm mesafe ile bağlanmalıdır.

3-     Cihazın bulunduğu ortam 6 m3 ‘ten küçük olmamalı ve kesinlikle banyo içinde şofben yerleştirilmemelidir.

EĞER KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİ GEÇİRDİĞİNİZİ DÜŞÜNÜYORSANIZ

- Hemen camlar açılmalı ve ortamın havalandırılmasını sağlayın.

- Hızla ortamdan uzaklaşın ve açık havaya çıkın.

- 112 Acil Yardım Servisini arayın.

Cennet gibi ülkemin güzel insanlarının ve çocukların ölmemesi için, toplumu aydınlatma ve bilinçlendirme amacıyla, uyarı mahiyetinde bu yazımı hazırlamış bulunuyorum.

Konu ile ilgili şiirimi aşağıda takdim ediyorum.

Hoşça kalınız…

 

SOBALARA DİKKAT

İNSANLARIMIZ ÖLMESİN

 

Sobayı kurarken de,

Tek dirsek kullanılmalı.

Bacaya mesafesi,

İki metre olmalı.

 

Kovalı soba olmalı,

Hep üstten yakılmalı;

Lodoslu havalarda,

Soba yakılmamalı.

 

Sobada yanma bitmeden,

Kömür atılmamalı.

Gece yatmadan önce,

Soba sönmüş olmalı.

 

Soba yanan odada,

Sakın ola yatmayın!

Közlü olan kovayı,

Odada bırakmayın!

 

İki ayda bir kere,

Bacanızı temizletin!

Soba borularını da,

Ayda bir temizleyin!

 

Karbonmonoksit cihazı,

Mutlaka bulundurmalı!

Odaya gaz sızınca;

Derhal alarm vermeli.

 

 

                          

                      07.01.2015 TOKAT

 

                         Hamdi ERTÜRK