Sessiz Katil!

SOBADAN ZEHİRLENMELERİN ÖNLENMESİ İÇİN YAPILMASI GEREKENLER

 

Soba zehirlenmesi, odun, kömür gibi yakıtların yanması ile ortaya çıkan Karbonmonoksit (CO) gazından kaynaklanır. Bu gaz solunduğunda, akciğerlerden kana karışarak kanda oksijen taşıyan moleküllere bağlanarak, oksijenin dokulara taşınmasını engeller. Bunun sonucunda dokulara yeterli oksijen taşınmaz ve kişi hayatını kaybeder.

            Korbonmonoksit’in tatsız, renksiz, kokusuz olması ve tahriş etme özelliğinin olmaması nedeni ile fark edilmediği için “sessiz katil” olarak bilinmektedir.

            Ülkemizde yıllardan beri, kış aylarında zaman zaman sobadan zehirlenmelere ve ölüm vakalarına şahit olmaktayız. Son olaylarda ise bu ölüm vakaları artmış bulunmaktadır. Bilhassa geceleyin ve uyku esnasında, bu gaz insanları öldürmektedir.

SON AYLARDA VUKUA GELEN SOBA ZEHİRLENMELERİ

1)       10.12.2015 T.de Denizli’nin Güney ilçesinde karı, koca ve kızları (3 kişi), yatmadan önce sobaya kömür atıp yaktılar ve uyudular. Sobadan sızan karbonmonoksit gazından zehirlenerek vefat ettiler.

2)       15.12.2015 T.de Adana’nın Tufanbeyli ilçesinde, işyerinin sobasını yakamayan bir kişi, sobaya bidonla tiner döktü. Şiddetle yanan sobadan çıkan alevler üzerine sıçradı. Vücudu feci şekilde yandığı için öldü.

3)       28.12.2015 tarihinde Gaziantep’te yeni evli karı koca, sobadan sızan gazdan zehirlenerek vefat ettiler.

4)       4.1.2016 T.de İstanbul Gaziosmanpaşa’da anne ile 3 çocuğu, doğalgaz şofben ve bacası uygunsuz bağlandığından, sızan karbonmonoksit gazından zehirlenerek öldüler.

5)       4.1.2016 T.de Antalya’nın Aksu ilçesinde, gece tenekede yakılan kömürden çıkan gazdan, 3 kişilik aile zehirlenerek vefat ettiler.

6)       4.1.2016 T.de Sivas’ın Aydoğan mahallesinde sobadan sızan karbonmonoksit gazından zehirlenen 2 kişi vefat etti.

7)       4.1.2016 T.de Uşak ilinin Dağyenice köyünde, jenaratörün egzoz gazından zehirlenen 2 kişi öldü, 3 tane çocukları ve anneanneleri ise hastaneye kaldırıldı.

8)       20.01.2016 T.de Afyonkarahisar, Elazığ ve Gaziantep illerinde toplam 6 kişi sobadan sızan karbonmonoksit gazından zehirlenerek vefat ettiler.

9)       22.01.2016 tarihinde Samsun’un İlkadım ilçesinin Kökçüoğlu Mahallesi’nde, kömür sobasından sızan karbonmonoksit gazından zehirlenen 3 kişi hastanelik oldu.

Türkiye’de her yıl ortalama 4800 kişi sobadan sızan zehirli gazdan zehirlenmekte ve yaklaşık 60 vatandaşımız hayatını kaybetmektedir.

KARBONMONOKSİT (CO) GAZI ZEHİRLENMESİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Karbonmonoksit zehirlenmesinde ilk belirtileri şiddetli baş ağrısı, güçsüzlük ve halsizlik, baş dönmesi, görmede kayıp, unutkanlık, göğüs ağrısı, bayılma, vücutta uyuşmalar, bulantı ve kusma, bilinç kaybı, huzursuzluk, göz kararması, denge bozukluğu.

Söz konusu zehirlenmelerin önlenmesi için, aşağıda beş başlık altında önlemlerin alınması zorunludur.

BACALARIN DURUMU

1-     Bacaların mutlak suretle iyi açılması temin edilmelidir. Odun ve kömür gibi yüksek oranda is bırakan yakıt kullanıldığı takdirde, bacalar bir müddet sonra tıkanır ve çekişi çok azalır. Bunun için bacaların, iki ayda bir temizlenmesi gereklidir. Bu suretle baca yangınları da önlenmiş olur.

2-     Bacaların çatı girişine ve kiremit altı ahşap malzemeye temasları önlenmelidir. Çatlak bacalar tamir ettirilmelidir.

3-     Dumanın geri tepmesini önlemek için, baca ağzı çatıdaki en yüksek mahyadan 1m. Yukarıda olması temin edilmelidir. Baca ağzında mutlak surette baca şapkası olmalıdır. Gereken durumlarda dilimli baca şapkaları ile çeşit artırılabilir. Bacalar yalıtımlı olmalıdır. Bacalar yatak odalarından, merdiven sahanlığından, bina girişlerinden,  havalandırma boşluklarından, çatı arasından, banyo ve tuvaletten geçirilmemelidir.

SOBANIN KURULUŞ YÖNTEMİ

a)     Tek dirsek kullanılacak ve bacaya kadar en fazla 2m. Uzaklık için borular monte edilecektir. Dirsek iyi yerleştirilecektir.

b)    Bacaya boru giriş yerinin etrafı iyice kapatılacaktır.

c)     Boruların birleşim yerlerinde alüminyum folyo bantlarla kullanılacaktır.

d)    Kovalı ve TSE’li soba kullanılacaktır.

e)     Sobanın önünde ve etrafında yanmaz maddelerden yapılmış döşeme kullanılacak ve çevresi geniş tutulacaktır.

KULLANILACAK YAKITLAR

1-     Belediyenin ve diğer kamu kurumlarının önerdiği yüksek kalorili kaliteli kömür yakılacaktır.

2-     Sobalarda yakıt olarak sadece odun ve kömür kullanılacaktır. Lastik, yağlı üstübü,  plastik vb. şeyler yakılmayacaktır.

3-     Sönmüş sobaya benzin veya tiner dökülmeyecektir.

4-     Kullanılan her türlü ısıtma cihazının kalite belgesine sahip olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine dikkat edilmelidir.

SOBA YAKIŞ YÖNTEMİ

a)     Kovalar üstten yakılacaktır. Böylece soba içinde ortaya çıkan zehirli gazlar yanarak sobayı terk ederler.

b)    Soba baca ağzı açık olacak şekilde kömür doldurulmalı, aşırı kömür yüklenilmesinden kaçınılmalıdır. Duman yolu daralır, baca çekişi zayıflar.

c)     Soba içindeki kömürün yanması bitmeden üstüne yeni kömür atılmayacaktır.

d)    Soba yanan odada mümkünse yatılmaması, uyku esnasında da sobanın içindeki kömürün yanıp bitmiş olması temin edilmelidir. Isınma düşüncesiyle içinde köz olan soba kovası odanın içinde bırakılmamalıdır.

e)     Lodoslu ve fırtınalı havalarda soba yakılmalıdır. Yatmadan önce soba uyumaya bırakılmamalı ve mutlaka söndürülmelidir.

f)     Borular ayda bir temizlenmelidir.

g)    Konutlarda gaz kaçaklarına karşı uygun yerde dedektör bulundurulmalıdır. Karbonmonoksit gazı tatsız, renksiz ve kokusuz olduğu için, sobadan sızdığı zaman farkına varılmamaktadır. Bu nedenle, söz konusu cihaz, Karbonmonoksit gazının ortamda belirli bir seviyeye ulaşması durumunda veya her hangi bir gaz kaçağı durumunda alarm vermektedir. Bu cihazların kullanımının yaygınlaştırılması ve zorunlu hale getirilmesi, bu tür acıları yaşamamızın büyük ölçüde önüne geçecektir.

h)     Doğru yakılan soba ısıtır, yanlış yakılan soba öldürür.

ŞOFBENLER

1-     Kış aylarında sıcak su ihtiyacımızı karşılayan tüpgazlı şofbenler modern cihazlardır. Yeni üretilen şofbenlerde önemli emniyet unsurları geliştirilmiştir. Şofben üzerinde ODS (oksijen duyarlı sistem) aparatı mutlaka bulunmalı, TSE ve ISO Belgeleri olan şofbenler tercih edilmelidir. Baca sensörü adı verlen emniyet unsuru da şofbenlerde aranması gereken bir aparattır.

2-     Şofbenin bağlı bulunduğu baca mutlaka müstakil olmalı, şofben ile baca 35 cm mesafe ile bağlanmalıdır.

3-     Cihazın bulunduğu ortam 6 m3 ‘ten küçük olmamalı ve kesinlikle banyo içinde şofben yerleştirilmemelidir.

EĞER KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİ GEÇİRDİĞİNİZİ DÜŞÜNÜYORSANIZ

- Hemen camlar açılmalı ve ortamın havalandırılmasını sağlayın.

- Hızla ortamdan uzaklaşın ve açık havaya çıkın.

- 112 Acil Yardım Servisini arayın.

Cennet gibi ülkemin güzel insanlarının ve çocukların ölmemesi için, toplumu aydınlatma ve bilinçlendirme amacıyla, uyarı mahiyetinde bu yazımı hazırlamış bulunuyorum.

Konu ile ilgili şiirimi aşağıda takdim ediyorum.

Hoşça kalınız…

 

SOBALARA DİKKAT

 

İNSANLARIMIZ ÖLMESİN

 

Sobayı kurarken de,

Tek dirsek kullanılmalı.

Bacaya mesafesi,

İki metre olmalı.

 

Kovalı soba olmalı,

Hep üstten yakılmalı;

Lodoslu havalarda,

Soba yakılmamalı.

 

Sobada yanma bitmeden,

Kömür atılmamalı.

Gece yatmadan önce,

Soba sönmüş olmalı.

 

Soba yanan odada,

Sakın ola yatmayın!

Közlü olan kovayı,

Odada bırakmayın!

 

İki ayda bir kere,

Bacanızı temizletin!

Soba borularını da,

Ayda bir temizleyin!

 

Karbonmonoksit cihazı,

Mutlaka bulundurmalı!

Odaya gaz sızınca;

Derhal alarm vermeli.

 

 

                          

                      07.01.2015 TOKAT

 

                         Hamdi ERTÜRK