TİTANYUM(2)

       

            Titanyum ve  alaşımları, nitrik, asetik ve organik asitler gibi pek çok kimyevi maddelerin taşınmasında, saklanmasında da kullanılmaktadır. Otomotiv sahasında bilyeler, supap yayları, turba şarj motorları, süspansiyon yayları ve egzoz sistemleri gibi pek çok otomotiv parçaları günümüzde titanyum alaşımlarından üretilmektedir. Bu maddeyi kullanmalarının ana sebebi otomobil ağırlıklarının hafifletilmesi, yakıt tüketiminin azaltılarak çevreye bırakılan zararlı gaz miktarının azaltılmasını sağlamaktır. Günümüz bir çok araçlar titanyumdan üretilmektedir. Yeni alanlarda da kullanma çalışmalar yapılmaktadır. En çok tercih edilen araba firmalarından biri supaplar da titanyum alaşımları kullanarak çelik supaplara oranla % 40 supap yaylarında %16 ağırlıktan tasarruf etmiştir. Böylece dakikada  700 devire ulaşan motorda gürültü % 30 azalmıştır. Motorun ömrü 12-13 yıla kadar uzatılmıştır. 1970 ve 1980'ler de Rusya tamamen titanyumdan imal edilen denizaltılar filosuna katmışlardır. Böylece ağırlığı azalarak daha hızlı hareket edebilen ve 6000 metre derinliğe dalan denizaltılar üretmişlerdir. Denizlerde yapılan pek çok petrol ve doğal gaz aramaları için inşa edilen platformlar da deniz suyunun ve buzların sebep olduğu krozif( aşındırıcı ve yıpratıcı) tesirlere karşı çok dayanıklı olması sebebiyle titanyum kullanılmaktadır. Krozyon dayanımı  yönüyle yapılarının ömürlerinin  uzatılmasında, ayrıca gümüş rengi ile de yapılara estetik bir görünüm  kazandırılmasında  titanyum  önemli rol oynamaktadır. İspanya'nın  Bilbao şehrinde  Guggenheim  müzesine 0,35 mm kalınlığında, yakın  zamanda ise Pekin  Grand National  tiyatrosuna 200 ton ağırlığında titanyum giydirilmiştir. Ayrıca titanyum çelik ve alüminyuma göre daha iyi ısıl genleşme ve ısı iletim katsayısına sahip olması sebebiyle paslanmaz çeliğe göre % 50, alüminyuma göre % 33 oranında ısıl gerilmelerin azaltılması ve böylece binalarda enerji verimliliğinin artırılması sağlanmıştır.

            Titanyumun bugünkünden daha  kolay ve ucuz üretildiğinde  kendisine yüklenen nice  mucizevi özelliklerine yenilerini katacaktır. Uçakların türbin bıçaklarından, kalbimize takılan stende, otomotiv sanayinden denizlerde ve petrol aramalarına, insan organlarının ek ilavesine kadar hayatımızda yer almıştır. Bu madenin  insanlığa  faydalarını saymakla bitiremeyiz. Belki de unuttuğumuz nice araçlar ve gereçler vardır.

            Titanyuma dikkatinizi çekip diğer madenler gibi adını pek kullanma sakta hayatımızda yerini almıştır.İnsan yaşamını kolaylaştıran titanyumun hayatımızın  daha yakın bir parçası olması dileklerimle.

Süleyman ERKAN

25-02-2016

 

ŞİŞLİ-İSTANBUL