İşaret Dili Eğitmeni Canan Deveci ile röportaj

İşaret Dili Eğitmeni Canan Deveci; “işitme engellilerle candan davranın ve onlara hep destek olun. Bir tek kamuda değil her yerde yardım edin. Onlar her yerde karşınıza çıkar. Yardımdan ötürü muhabbet edin işitme engellerin hayatını bilin derim.  Sorular sorun hayatını size anlatsın ve araştırın onların hayatıyla ilgili kitaplar okuyun derim”

SORU- Bize kısaca kendinizi tanıtır mısınız? Bugüne kadar nerelerde okudunuz?

CANAN DEVECİ: Ben Konya’dan Canan Deveci. Yaşım 34 ve 3 çocuk annesiyim. Konya’da yasıyorum. Konya Lisesi mezunuyum. Üniversite sınavına girdim olmadı. Avukat bürolarında kâtiplik yaptım 5 yıl boyunca ve 2013 yılında bıraktım. Daha sonra işitme engelliler derneğinde projelerde yer aldım işitme engellilere el sanatlar üzerinde işaret dili çevirmenlik yaparak eğitim verdim. Daha sonra Halk eğitimde işaret dili dersi vermeye başladım. Konya Komek’te mülakata girdim. Usta öğreticiliğini kazandım. 1 yıldır Komek’te çalışıyorum. Şimdi Konya Kulu ilçesinde tercümanlık dersi veriyorum. Konya Komek’te Araplar da 120 saatlik dersi veriyorum. Konya Karatay Üniversitesi odyoloji bölümünde ders veriyorum. Konya Necmettin Erbakan Üniversitesinde hemşirelik ve sağlık yönetiminde ders veriyorum.

SORU- Coda olmak nasıl bir duyguydu sizin için?

CANAN DEVECİ: Coda olmak çok güzel bir duygu en zor meslek diyebilirim çünkü ailemizin velisi biz oluyoruz. Her şey ile biz muhatap oluyoruz. Hiç unutmam ailemle durakta otobüs bekliyorduk annemle babam işaret dili ile konuşurken herkes bakardı tuhaf, tuhaf bunlar niye böyle konuşuyorlar bende derdim sağır ve dilsiz. O zamanlar hiç meraklı değildi insanlar işaret diline ama şimdi annemle konuşurken hemen soruyorlar işaret dili eğitimi almak istiyoruz diyorlar. Ders veriyorum deyince mutlu oluyorlar. Ayrıca coda olduğumuz için öncelik bizi tutuyorlar bu yüzden çok mutlu oluyorum.

SORU- İşaret dili Codaların ana dili diyebilir miyiz?

CANAN DEVECİ: Evet diyebiliriz. Çünkü küçüklükten beri ailemizle birlikteyiz. Buda bizim ana dilimiz.

SORU- Coda olmanın avantaj ve dezavantajları neler?

CANAN DEVECİ-  Birçok avantajı var. İyi ki biliyorum. Mesela bir gün Medaş’taydım. İşitme engelli biri memurla anlaşamıyordu. Memur işitme engelliye anlamıyorum demişti bende uzaktan olayı izledim ve işitme engelli bir şeyler yazıyor memur anlamıyor. Ben uzaktan işitme engellinin ne demek istediğini anladım. Gittim yanına yardımcı oldum. İşitme engelli evini taşıdı ve elektriğin açılmasını ve eski oturduğu elektriğin kapanmasını istiyordu. İşitme engelli siz nerden biliyorsunuz işaret dili dedi ailem işitme engelli dedim çok mutlu oldu yardım ettiğime ve dua etti. 5 dakikada işimi bitirdim memurda hemen sordu nerden biliyorsunuz diye ailem işitme engelli dedim sizi Allah çıkarttı karşımıza dedi. Coda olmanın avantajları.

SORU-İşitme engellilerin en büyük sorunları nedir ve çözüm yolları nelerdir?

CANAN DEVECİ: İşitme engellinin sorunlarından biri EKPSS yetersiz olmaları o beni çok üzüyor.

SORU-İşaret dili bilen insanların bilmeyene göre avantajları nedir?

CANAN DEVECİ: Bilmeyenler işitme engellilerle anlaşamazlar. Bilenler işitme engellilere destek olurlar.  Yalnız coda gibi destek olamazlar.

SORU- Bizlerde işitme engellilerin kitap okuması ve gelişmesine gayret ediyoruz. İşitme engelliler kitap okumayı severlerse neler kazanırlar.

CANAN DEVECİ: EKPSS kazanırlar ve cümle yazışmalarında başarılı olurlar. Ayrıca normal insanlar gibi konuşabilirler kendilerini geliştirmiş olurlar.

SORU- İşitme engelli bir anne ve babanın çocuğu olmanızın eğitim hayatınıza ne katkısı oldu?

CANAN DEVECİ: Zor bir dönemden geçtik eğitimde okulda her şey öğrenebiliyorduk eve gelince bilemediğimiz soruyu aileme soramazdık çünkü hiç bilmiyorlardı annem beni hep komşulara götürürdü ve komşumuzun çocuklarıyla yardımlaşarak ödev yapardık. Veli toplantısında ailemle giderdik biz çevirirdik işaret dilini bizim durumuzu öyle öğrenirlerdi.

SORU-İşaret dili öğrenmek isteyenlere ne tavsiye edeceksiniz?

CANAN DEVECİ: Ben her derse girdiğimde önce kendi hayatımdan bahsederim. İşitme engellilerle candan davranın ve onlara hep destek olun bir tek kamuda değil her yerde yardım edin onlar her yerde karşınıza çıkar yardımdan ötürü muhabbet edin işitme engellerin hayatını bilin derim.  Sorular sorun hayatını size anlatsın ve araştırın onların hayatıyla ilgili kitaplar okuyun derim.

 

NOT. Coda anne ve babası sağır dilsiz olup da kendisi engelli olmayan insana bilimsel olarak verilen isimdir.