Tokat’ı Selden Kurtaran Adam

DÜNDEN DEVAM “Orman Bölge Müdürlüğü İzmir Büyükşehir Belediyesi Ege Orman Vakfı işbirliği ile Bornova Laka erozyon sahası çalışmalarına katkı sağladı. İlk kez geniş bir alanda Laka’da dut ağaçlandırmasına öncülük yaptı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU’nun desteği ile tahtalı Barajı ağaçlandırması  ve İzmir poligandere sel baskınlarını önleme Projesinin Ege Orman Vakfı tarafındna yapılmasını sağladı. Kemal Aşk’ın erozyonla savaş el kitabı mevcut. Orman Bakanlığı’nca ‘Tokat’ı sel almıyor’ belgeseli tarihi bir belgesel olarak mevcut.

(Kemal Aşk evli olup bir oğlu, bir kızı var. Eşi Yüksel Aşk, oğlu Bülent Aşk ve kızı Leyla Aşk’tır)

Kemal Aşk’la Tokat’ta birlikte çalışan Kadir Taşkafa şunları anlatıyordu.

Biz yoksul bir çiftçi ailesiydik. Orman işletmesine mevsimlik işçi alınıyordu. Beni ve benim gibi yüzlerce insanı aldılar. Kemal Aşk gelince Orman Dairsine daha fazla işçi aldılar. Köyden geldiğimizden Geyras’ta bir kerpiç evde oturuyorduk. Kapımız yoktu. Bir bez parçası bizim kapımızı oluşturuyordu.

Eskiden araba da yoktu. Güneşin doğmasıyla yollara düşer, iş yerine yaya gider gelirdik. Yamaçtaki bentlerin üstüne kara duvarlar örerdik. Kazıklar çakar, dallarla kazıkların arasını örerdik, yamaçlardaki su ve toprak aşağı kaymasın diye. Gıj, gıj çıplak, kayalık, taşlık bir yerdi. Kayaları dinamitlerle patlatıp, yamaçlara paralel hendekler eşerdik. Toprak olmadığı için aşağıdan katırların, atların sırtlarında toprak getirir, çam ağaçlarını diğer fidanları öyle dikerdik. Diktiğimiz fidanların çevresine orada bulunan taşlarla duvar örerdik. Ağaçları dikince işimizde bitmiyordu. Yaz boyu katırların sırtında getirdiğimiz sularla fidanları suluyorduk.

Her fidana bir hasta, küçük bir bebek gibi bakıyorduk. Bir fidan kuruduğunda günlerce acı çeker, geceleri gözümüze uyku girmezdi. Çam, akasya, iğde, mahlep ve diğer meyve ağaçlarını dikerdik. Haç dağında Geyrasta aylarca çalıştık. Geyras ve Sivas’a doğru olan yerlerde binlerce kiraz, vişne ağacı diktik. Kemal Aşk’ı bir baba gibi severdik. O da bizi evlatları gibi korur ve kollardı.

Kemal Aşk’tan doğayı sevmeyi ağaç ve çeşitlerinin adlarını ne işe yaradıklarını öğrendik. Çevremizde bulunan yüzlerce çiçeğin adlarını, insana faydalarını öğrendik. Kısacası orman işletmesinde çalıştığımız her gün bizim için okuldu. Severek, isteyerek canı gönülden çalışıyorduk.

Tokat Belediyesi Orman Yüksek Mühendisi Kemal Aşk adına “Gıj, Gıj Kemal Aşk Hatıra Ormanı’nı Kent Ormanı’nı yaptı. Gıj, Gıj’a çıkarken sol tarafta bir levha gözünüze çarpar. Bu orman 1955 yılında Orman Mühendisi Kemal Aşk tarafından tesis edilmiştir” levhasını görürsünüz. Ormanın içinde küçücük bir levha bu isme bence az gelir. Bir insanın okuduklarını, öğrendiklerini akıl, bilim teknoloji ile buluşturup tabiat olaylarına karşı koyan adamın adıdır Kemal Aşk.

Tokat’ı selden kurtaran adam olarak bilinen Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon kontrolü eski genel müdürü Kemal Aşk;

—Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yaşanan sel baskınlarının sorumlusu gecekondulaşma ve ormansızlaşmadır”

—yıllardır ağaçlandırmayla ilgili önemli bir adım atılmamıştır. Bu felaketlerin suçlularını insanların dışında bir yerde aramayın.

—Bu Allah’ın verdiği değil, insanın yaptığı felakettir.

—Çözüm suyu, yukarıda hâkim olmaktan geçer. Suyu düştüğü noktada tutmak önemlidir. Türkiye’de bütün seller derelerden geliyor. Derelerin tamamı tahrip edilmiş durumda”

—Teraslama, dere ıslahı ve ağaçlandırma seli önler.

1957 yılında İstanbul, Alibey köy deresinin yukarı havzasında incelemelerde bulunurken gecekondulaşma ve ormansızlaşmayla Kireç ve taş ocakları tehdidinin oluşmaya başladığına tanık olduğunu belirten Aşk, “İstanbul’da yaşanan sel baskınlarının suçlusu gecekondulaşma ve ormansızlaşmadır. İstanbul için bunu beş yıl önce kamuoyuna duyurmuştum. Geçen sürede hiçbir iyileşme yapılmadığı için İstanbul ve çevresinde yeni felaketler yaşandı.

Kemal Aşk Tokat’a gelişini şöyle anlatıyor.

Fransa da erozyonla savaş ve mera ıslahı konularında 1953–1955 yılları arasında eğitim alarak Türkiye’ye dönmüştüm. Dönüşümde ağaçlandırma şubesi emrine verildim. Tokat’ta çalışmak için görev istedim. Kabul edildi. Tokat’ta İtalya ‘da ve Kuzey Afrika’da uygulanan erozyonla mücadele yöntemini Tokat’ta uygulayabileceğimi düşünüyordum.

1950’li yıllarda bir yerde sel meydana geldiğinde bunun ormansızlaşma oluştuğu düşünülür ve ağaç dikmekle sorunun çözüleceği varsayılırdı.

  

 

 

                                                                                                    (Devam edecek)

                                                                                               Süleyman Erkan

                                                                                    26.06.2017 Bedestenlioğlu / Tokat