TOKAT VALİLERİ XXII ADİL KERİMOĞLU

1934 yılında Mardin’de doğan Adil KERÎMOĞLU Mardin’in önemli ailelerinden olan Kermozâde ailesine mensuptur. Hacı Kermozâde Kemâl Çelebi ile Hatice Hanım'ın oğludur. Annesinin tahsili yoktur. 1955'de Mardin Lisesi'ni "iyi" derece ile bitirmiştir. Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden (Mülkiye) 1959 yılında mezun olduktan sonra 27.01.1960’da Ankara Maiyet Memurluğuna tayin edilmiştir. Sulakyurt, Yeşilova, Çardak, Kale Tavas Kaymakam Vekilliklerinde bulunmuştur. Stajını ve 04.06.1962 tarihinde Kaymakamlık kursunu tamamladıktan sonra 29.08.1962'de Yeşilova (Burdur) Kaymakamlığına (20.06.1961-30.06.1965) atanmıştır.

25.03.1965'de silâh altına alınmış olup 31.03.1967'de Tuzla Piyade Okulu’ndan yedek teğmen rütbesiyle terhis edilmiştir. Nisan 1967'de birkaç ay Borçka, 05.09.1967'de Narman, 24.10.1969'da Pazaryeri Kaymakamlıklarına getirilmiştir. 24.10.1970’de bu görevinden Mülkiye Müfettişi olmak üzere ayrılarak 05.12.1979’da Mülkiye Müşavir Müfettişi iken İçişleri Bakanlığının Valiler Kararnamesi ile Tokat Valiliğine atanmıştır. 08.12.1979-16.06.1981 tarihleri arasında bu görevde bulunan Vali KERİMOĞLU merkez valiliği görevinde iken 18.07.1982 tarihinde bir trafik kazası sonucu erken yaşta verimli bir döneminde vefat etmiştir.

                Fransızca bilmekte olan Kerimoğlu 01.11.1974-28.02.1975 tarihleri arasında İçişleri Bakanlığı tarafından Belçika’nın Brüksel kentinde 4 aylık bir güvenlik hizmetleri kursuna gönderilmiştir. Türk İdareciler Derneği ve Mülkiyeliler Birliği üyesiydi. Yeğeni Semih Kermooğlu da Mülkiye mezunudur, abisi merhum Avukat Abdülkadir Kermooğlu milletvekili ve meclis başkan vekili olarak görev yapmıştır.

                Adil Kerimoğlu 06.10.1962 Cumartesi günü Ankara’da Gazi Eğitim Enstitüsü İngilizce Bölümü (1959) mezunu İngilizce Öğretmeni Zerrin (Kızılçalı) Hanım ile evlenmiştir. Zerrin Hanım 2011 yılında vefat etmiştir. 12.08.1963 doğumlu Alev adındaki kızı ile 12.05.1968 doğumlu Bora adındaki oğlu ile ilgili güncel bilgiler şöyledir:

                Kızı Alev (Kerimoğlu) Bulut Hacettepe Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı mezunu olup halen İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümü’nde Profesör olarak görev yapmakta olup Bölüm Başkanıdır, çevirmen olarak çok sayıda kitaba imza atmıştır. Mülkiye (1982) mezunu Oğuz Kemal Bulut ile evli olup Gülev ve Göksu adlarında iki kızları bulunmaktadır.

                Oğlu Bora Kerimoğlu Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kamu Yönetimi Bölümü mezunu olup Dışişleri Bakanlığı’nda görev yapan bir diplomattır. Hollanda, Kazakistan, Vietnam, Viyana ve Kopenhag gibi yurt dışı görevlerinin ve Dışişleri Bakanlığı’nda çeşitli dairelerdeki idari görevlerinin (AGİT Dairesi ve en son Ankara görevinde Enerji Dairesi Başkanı) ardından yakın zamanda Çin’e başkonsolos olarak atanmıştır. Bora Kerimoğlu, Çevre Mühendisi Elvan Kerimoğlu ile evli olup Zeynep ve Ali adlarında iki çocukları bulunmaktadır.

                Eski Devlet Bakanımız Metin GÜRDERE’nin 20.Yüzyılda Tokat Bir Şehrin ve İnsanlarının Hikâyesi (3.Cilt) Seçimler ve Siyaset adlı eserinden Vali Adil KERİMOĞLU ile ilgili bilgiler:

                “Ülkede artık terör zirveye ulaşmış hemen her gün üç dört vatandaşımız hayatını kaybetmektedir. Tokat da bu olumsuz gidişatın içinde bunalmış, kardeş kavgalarının ne zaman biteceğini düşünmektedir. Böyle bir ortamda Tokat’a 650 mevcutlu taburun getirilerek yerleştirilmesi planlanmaktadır ama askeriyenin inşaat halindeki binaları henüz bitmediğinden nerde kalacağı tartışılmaktadır. Bu konuda dönemin valisi Adil KERİMOĞLU ile görüşen Albay Erhan Yücel valiye boş bulunan eski öğretmen okulunu önerir. 11 Eylül 1980 Perşembe günü Sivas’tan Topçam Turizm’in otobüsleriyle ücretsiz getirilen askerlere Cumhuriyet meydanında 10.000 kişinin katıldığı, kurbanların kesildiği muazzam bir tören yapılır. Çünkü halkımız şehre getireceği ekonomik girdinin ötesinde hem askeri sevmekte hem de ülkenin bu bunalımlı dönemini onların gidereceğini bilmektedir.

                12 Eylül gecesi artık ihtilal başlamış, Türk Silahlı Kuvvetleri Cumhuriyetimizi korumak ve kardeş kavgasına son vermek amacıyla ülkede yönetime el koymuştur. Tokat’a taburun biran önce getirilerek yerleştirilmesi de bu ihtilalin şehirde düzenli yürütülebilmesinin bir parçasıdır. Şehir merkezinde daha önceden belirlenen yerleri kontrol altına alan askeri birliklere komuta eden Albay Erhan Yücel sabaha doğru valiyi telefonla arayarak;

                “Sayın Valim, pencereden dışarı bakarsanız kapınızın önünde emniyet müdürünün arabasını göreceksiniz, sizi almaya geldi. Şu andan itibaren Türk Silahlı Kuvvetleri ülke yönetimine el koymuştur. Üsteğmen İbrahim Sessiz sizi emniyet müdürlüğüne getirmekle görevlidir, lütfen refakat ediniz." der.

Üsteğmenle birlikte emniyet müdürlüğüne gelen valinin rengi haliyle solgun ve heyecanlı olan Valinin:

-"Biz ne olacağız?" Sorusuna Albay Erhan Yücel:

-"Siz görevinize devam edeceksiniz, efendim." Der.

                Artık alınacak tedbirler Valinin de ekibe katılımıyla vali yardımcılarından birinin odası tahsis edilerek yeniden gözden geçirilir. İlk hafta içinde il merkezi ve ilçelerden 700’yakın kişi gözaltına alınır.

Sıkıyönetimden bir hafta ya da on gün sonra gizli bir mesajla Tokat Valisi Adil KERİMOĞLU’nun siyasi bir görüşünün varlığı ve yanlı olup olmadığı, görevden alınmasının gerekip gerekmediği soruldu.

                Erhan Yücel, Vali hakkında: "Yansızdır, tarafsızdır, iyi bir bürokrattır. Görevine düşkün iyi bir validir. Göreve devamında fayda mülahaza edilmektedir” şeklinde lehte bir rapor hazırlayıp gönderir. Bu rapor üzerine Albay Tokat’taki görev süresi bitinceye kadar Vali Adil KERİMOĞLU da görevine devam eder. Hatta bununla birlikte valilikle büyük bir uyum içerisinde hareket eden Belediye Başkanı Sermet Doğan Koç da lehte görüşmeler neticesi uzun bir müddet görevini sürdürmüştür.

                Vali Adil KERİMOĞLU’nun Tokat’ta Gaziosmanpaşa Üniversitesi kurulması için yaptığı alt yapı çalışmalarını da 1979 yılında Cumhuriyet Üniversitesi Rektörü olan Prof. Dr İbrahim Alev’in Tokat Gazetesine gönderdiği Haziran 2017 tarihli bir yazıdan aktaralım:

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ’NİN KURULUŞ ÖYKÜSÜ

                “Cumhuriyet Üniversitesi Rektörü iken; iki ayda bir yapılan Üniversitelerarası Kurul’un Adana toplantısında Çukurova Üniversitesi Rektörü Profesör Mithat Özsan, bana Tokat Valisi Adil Kerimoğlu'nun benimle tanışmak istediğini bildirdi. Genel Sekreter aracılığı ile Tokat Valiliğinden 20 Ekim 1979 tarihi için randevu alındı.

                Söz konusu günde saat 10 sularında Sivas'tan hareket ettik. Tokat il sınırına geldiğimizde aracın ön koltuğunda oturan Genel Sekreter, il sınırında kalabalık bir topluğun olduğunu, kanımca bunların bizi karşılamağa geldiklerini ima etti. Ben de; bunun resmi bir davet olmadığını bu nedenle bizi karşılamaya gelmediklerini ifade ettim. Tokat il sınırına geldiğimizde başta Tokat Valisi ve Belediye Başkanı olmak üzere şehrin ileri gelenlerinden oluşan yaklaşık otuz kişiyi aşkın, bu kalabalıkla birlikte Tokat Valiliğine doğru yola çıktık. Valiliğin toplantı salonuna girdiğim zaman burada şehrin ileri gelenlerinden oluşan yaklaşık 50'ye yakın bir toplulukla karşılaştım. Alışıla gelen tanıtım seremonisinden sonra Sayın Vali benimle tanışma ve davetin amacını açıkladı. Tokat halkının Vali Bey aracılığı ile bana iletmek istediği dileklerinin Tokat'ta bir veteriner fakültesinin açılması olduğunu bana bildirdiler.

                Bu teklif üzerine onlara veteriner fakültesinin; yüksek platolarda, hayvan yetiştirmenin ön planda olduğu Doğu illerimizde örneğin: Kars, Erzurum, Ağrı gibi yörelerde kurulmasının daha faydalı olacağını belirttim. Buna karşın Tokat'ın tarıma elverişli bir il olduğunu; bu nedenle burada bir Ziraat Fakültesi kurulmasının daha uygun olacağını bildirdim. Bu teklifim olumlu olarak karşılandı. Anladığım kadarıyla bir fakültenin olmasının ön planda olduğu anlayışının etkin olduğu kanısına vardım. Bu konunun detaylarını konuşmak üzere Sayın Vali ile ikili bir görüşme yaptık ve konuların ayrıntılı bir şekilde tarafımıza iletilecek raporla ele alınmasına karar verdik:

                Yaklaşık bir ay sonra Sayın Vali yukarıda istenen bilgileri kapsayan bir belgeyi tarafıma iletti. Bir ay sonra Adana'daki Üniversiteler Arası Kurul Toplantısı'nda Tokat Valisinin bana ilettiği raporu Çukurova Üniversitesi Rektörü Mithat Özsan'a sundum ve kendisinin de ziraat profesörü olması nedeniyle bu kuruluş sürecinin bundan sonraki idari ve hukuki işlemlerinin tarafından yürütülmesini rica ettim. Bu konuda gerekli kanun işlemlerin tamamlanmasından sonra işin idari kısmı gereği tarafımdan Cumhuriyet Üniversitesi'nden bir kurucu dekan kadrosu tahsis edildi. Böylece Tokat'a kurulacak olan Ziraat Fakültesi'nin idari ve hukuki prosedürü tamamlanmış oldu. Bundan sonraki devrede tüm çalışmalar Tokat'ta yerel çalışmalar şeklinde düzenlenmesi gerektiği il yetkilerine bırakıldı. Ancak 12 Eylül 1980 tarihinde yapılan askeri darbeden sonra Tokat'la olan tüm bağlantılar kesildi. Benim ailemle birlikte yurtdışına yerleşmem Tokat’la olan ilişkiler ancak telekomünikasyon tarzında gerçekleşti. Bundan kısa bir süre önce yurda kesin dönüş yaptım.

                Bu ilim yuvasının kuruluşunda ilk tuğlayı koyan bir kişi olarak ne kadar mutlu olduğumu ifade etmek isterim. Bu ilim yuvasının daha da ileri düzeye geleceğine inancım tamdır. Bu üniversitenin bugünkü duruma gelmesinde emeği geçen tüm kişi ve kuruluşları da kutluyorum.”

                Vali Adil Kerimoğlu ile ilgili olarak o dönemde Tokat Milletvekili ve Devlet Bakanı olan Ali Şevki EREK ile de yaptığımız telefon görüşmesinde:

                “Tokat Valimiz Adil KERİMOĞLU bizim hükümetimiz döneminde, bizim de görüşümüz alınarak tercihen Tokat iline atanmıştı. Malumunuz ülkemiz çok sıkıntılı bir dönemden geçiyor, Tokat da maalesef bu olumsuz gidişattan etkileniyordu. Vali devletine bağlı, düzgün bir insandı, görevi süresince belediye başkanı, askeri komutanlar ve emniyetle büyük bir uyum içerisinde çalıştı. Halkın ondan herhangi bir serzenişi olmadı. Planlanan hizmetleri yerine getirmeye büyük bir gayret içinde oldu. 12 Eylül 1980’de yapılan Askeri İhtilalinden sonra haliyle bağlarımız koptu. Bu değerli valimizi rahmetle anıyorum.”

                Vali Adil KERİMOĞLU yazısını hazırlarken telefonla ulaşarak, tarafımıza çok değerli mesaj, bilgi ve fotoğraf gönderme nezaketinde bulunan rahmetli valimizin oğlu, Guanghou/ Çin Halk Cumhuriyeti Birinci Sınıf Başkonsolosu Sayın Bora Kerimoğlu’na ve kızı İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alev (Kerimoğlu) Bulut Hanımefendiye en kalb-i duygularımla teşekkür ediyorum.

 

                23.Valimiz Çetin BİRMEK yazısında buluşmayı dilerken siz değerli okuyucularımızın ve Aziz Türk Milletimizin yeni yılının hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.