TOKAT VALİLERİ (XXVII) AYHAN ÇEVİK

TOKAT VALİLERİ (XXVII) AYHAN ÇEVİK

Hasan AKAR

“Tokat’ın terörle yatıp terörle uyandığı bir dönemde terörün Karadeniz'e geçişini engelleyen kahraman, gazi bir vali”

                Vali Ayhan Çevik 1951 yılında Tekirdağ /Hayrabolu İlçesine bağlı Çıkrıkçı Köyü’nde doğdu. İlkokulu kendi köyünde, ortaokulu Hayrabolu’da, liseyi İstanbul Kabataş Lisesi’nde okudu. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden mezun oldu.

                Mezuniyetinden sonra ilk görevi Tekirdağ Kaymakam adaylığı oldu. 1980 yılında askeri ihtilal akabinde bir müddet Tekirdağ Merkez Karacakılavuz Belediye Başkanlığı’nda görevlendirildi. Kaymakamlık stajını tamamladıktan sonra Denizli/Çal kaymakamlığına atandı. (14.03.1983-26.10.1983 ve 29.04.1984-29.02.1986 tarihleri arasında iki kez) Bundan sonra Malatya /Doğanşar (1982-1986) Kaymakamlığı’nda bulundu. Buradaki kaymakamlığı sırasında at sırtında köyleri gezerek halkın büyük ilgisini çekti ve adını duyurdu.1987-1988 yılları arasında Erzurum /Hınıs Kaymakamlığı yaptı. Başarılı çalışmalarından dolayı 1988 yılında İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişliğine atandı.

                İçişleri Bakanlığı Mülkiye Başmüfettişi iken 1993 yılında Gümüşhane Valiliğine atandı. (1993-1996) Bu görevi sırasında Gümüşhane’de kuşburnu fidanı yetiştiriciliği projesini Başbakan Tansu ÇİLLER’e sunarak şehre ekonomik alanda büyük katkı sağladı. Tokat, (6.04.1996-23.03.1998) Çankırı, (28.03.1998-04.10.1999)Uşak, (04.10.1999-13.02.2003)Bilecik Valilikleri (13.02.2003-01.08.2005) yaptı. İçişleri Bakanlığının 21.07.2005 tarihli Valiler Kararnamesi ile merkez valiliği görevine alındı.

                Başbakan Ahmet Mesut YILMAZ Başbakanlığında kurulan 53.Hükümet döneminde (6.03.1996-28.06.1996) Gümüşhane Valiliğinden Tokat Valiliğine atanan Vali Ayhan Çevik, cesur ve başarılı bir yönetici olup projeler konusunda güçlü deneyimlere sahipti. Şehrin ekonomik ve sanayi yapısını inceleyen ÇEVİK , bazı projeleri süratle uygulamaya koydu.Devlet desteği alarak ve Özel İdare kaynaklarını yerli yerinde kullanarak pek çoğunda da başarılı olarak Tokat’ın sanayi ve tarım açısından kalkınmasını sağladı diyebiliriz. 54.(28.06.1996-30.06.1997) ve 55. Hükümet dönemlerinde de (30.06.1997-11.01.1999) görev yapan Vali ÇEVİK, yatırımlar konusunda 55. Hükümette Başbakan Yardımcılığı yapan Devlet Bakanı Metin GÜRDERE’nin ve 20. Dönem Tokat Milletvekili ve Doğru Yol Partisi Genel Başkan Yardımcısı Ali Şevki EREK’in desteklerinden de yararlanmıştır.

                Ancak bu yoğun gayretleri içerisinde görev yaptığı dönem içerisinde Karadeniz’den Tokat’a sızmayı başaran TİKKO ve TKPM gibi terör örgütleriyle de büyük mücadele vermek zorunda kalmıştır. Bu ciddi mücadeleler hazırladığı bazı projelerin yürütülmesini şüphesiz ki yavaşlatmış ve aksatmıştır. Özellikle 1997 yılı içinde Tokat merkez, Almus, Reşadiye ve Niksar’da meydana gelen terör olayları (Karakol baskınları, devlet binalarının taranması, radyolink istasyonun yakılması, bazı köy muhtarlarının devlete bağlılığından dolayı katledilmesi, sık sık yol kesilerek örgüt propagandası yapılması, Merkez Yağmurlu Belediye Başkanının öldürülmesi, Kurtuluş Un Fabrikası baskınında üç kişinin kaçırılarak hunharca katledilmesi, askerlerimizin bu saldırılarda pusuya düşürülerek şehit edilmesi o dönemin terörünün bize hatırlattıklarındandır.) Halkı oldukça huzursuz etmiş, geceleri sürücüler yola çıkmakta tedirginlikler yaşamışlardır.

                Terör olaylarının artması üzerine İçişleri Bakanlığı, Genel Kurmay Başkanlığı, MİT yetkilerinin teröre geçit vermemek için Tokat’ta yaptığı toplantılar ve aldığı kararla neticesi teröre bölgede büyük darbe vurulmuş, halkında duyarlılığı sayesinde yerleşmeleri imkânsız hâle getirilmiştir. Ancak bu operasyonlar sırasında kendisi hedef alınmış, ilki 17 Temmuz 1997’de olmak üzere TİKKO terör örgütü tarafından Tokat Valiliği çevresindeki bir araca yerleştirilen TNT kalıplarının patlatılması neticesi bombalı saldırıdan yara almadan kurtulmuştur.

                Terörün tırmanmasını önlemek için yapılan üst düzey güvenlik toplantılarında Vali, Güneydoğu’da uygulanan sistem benzeri şehre polis yerine tümen ya da tugay büyüklüğünde bir askeri birliğin gelmesini istemiştir. Bir çözüm olarak da Almus, Reşadiye ve Niksar’da 250 köye devlet tarafından G-3 tabir edilen silah dağıtılarak koruculuk sisteminin bölgede yaygınlaştırılması sağlanmıştır.

                Nitekim döneminde yapılan mücadele ile terör örgütü ağır kayıplara uğrayınca tehditler eksilmemiş, Vali Ayhan ÇEVİK Tokat’tan ayrıldıktan sonra da yasadışı TKPM/TİKKO terör örgütleri peşini bırakmamış Çankırı Valiliği sırasında 5 Mart 1999‘da yapılan bombalı saldırıda ağır yaralanmış, koruma polisi ve iki lise öğrencisi hayatını kaybetmiştir. Bu saldırıdan sonra tedavisi tamamlanmış ve İçişleri Bakanlığı’nca Antalya’da bir müddet emniyet ve askeri koruma gözetiminde rehabilitasyon merkezinde dinlenmesi sağlanmıştır.

                Bu tehdit ve saldırılar bitmek bilmemiş, Bilecik Valiliği yaparken İçişleri Bakanlığı’nca Amasya‘ya atanmak istenince, "Terör örgütlerinin bu sahada yoğun olduğunu, ölüm listesinde adının olduğunu" gerekçe göstererek Cumhurbaşkanın makamına çıkarak kararnamesini durdurmuştur.

                Diğer bir acı örnek de Bilecik Valiliği sırasında kendisini ziyarete gelen kardeşi Osman Çevik’in Pamuksu yakınlarında içinde bulunduğu güvenlik nedeniyle plakası değiştirilmiş makam aracının hemzemin geçitte beklerken tren çarpması neticesi aracı kullanan koruma polisi ile birlikte hayatını kaybetmesidir.

                Biz, Vali Ayhan Çevik'le ilgili onu yakından tanıyan Devlet Eski BAKANIMIZ Metin GÜRDERE, Eski Milletvekilimiz Ali Şevki EREK, bazı bürokrat ve şahsiyetlerle –Tekirdağ dâhil-görüşmeler yaptık, dönemin gazetelerini taradık. Haftalık “Tekirdağ 59 Haber Gazetesi" yazarlarından Hasan Erge ile bilgi alışverişinde bulunduk. Kendisine bu sütunlardan teşekkürü bir borç biliyorum.

                İşte Vali Ayhan Çevik yıllarını yansıtan gazete haberlerinden bazı yansımalar:

                Sesimiz Gazetesi 9 Aralık 1996: Tokat’a 44 trilyon para girdi: “10 yılda yapılacak olan hizmetleri bir yıla sığdıran Tokat valisi Ayhan Çevik, 1996 yılında 288 proje gerçekleştirilirken Tokat’a altın yılı yaşatıp yaklaşık 44 trilyon nakit para girdisi sağladı.”

                Hürsöz Gazetesi 12 Aralık 1996: İlimiz Yeşilırmak Havzası İller Hizmet Birliği’ne katıldı.

                Hürsöz Gazetesi 24 Aralık 1996: Tokat’ta Sanayi Patlaması: “1997 yılında da Tokat sanayisi gelişmeye devam edecektir. Bunu başararak sanayide ilerlemiş iller arasında yerini alacaktır.”

                Hürsöz Gazetesi 25 Aralık 1996: Köy Hizmetleri Mantar Üretim Tesisi Hizmete Girdi.

                Tokat Gazetesi  10 Ocak 1997: Öğrencilerin mutlulukları yüzlerinden okunuyordu: "Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Mütevelli Heyeti, Vali Ayhan Çevik başkanlığında bir araya gelerek mübarek Ramazan ayında yardıma muhtaç öğrencilerin yüzünü güldürdü”

                Sesimiz Gazetesi 20 Ocak 1997: Halıcılık Okulu Atölyesi Açıldı.

                1 Şubat 1997: 1997 yılında tarımda ilerleme olacak.

                9 Şubat 1997: Tokat kimlik arayışında. Tokat tarihi ve kültürü ve coğrafi yapısı tanıtılacak.

                Tokat Gazetesi 9 Mart 1997: Vali Çevik'ten köylere müjde. "Tokat ve köylerinde içme suyu olmayan köy kalmayacak”

                Tokat Gazetesi 12 Mart 1997: Niksar tarımı ve çiftçi sorunu sempozyumda masaya yatırıldı, çözüm yolları arandı.

                Sesimiz Gazetesi 23 Nisan 1997: Kimsesiz çocuk ve mahkûmlar ziyaret edildi. “Vali ÇEVİK, bayramda da kimsesiz ve mahkûmları yalnız bırakmadı. Kimsesiz çocuklar ve mahkûmların babası oldu.”

                Hürsöz Gazetesi: Vali Ayhan Çevik yazmacılığa da el attı.”Yazmacılar esnafıyla bir araya gelen Vali Ayhan Çevik yazmacılığın en üst seviyeye çıkarılması yönünde neler yapılabileceğini görüştü.”

                Tokat Gazetesi 8 Mayıs 1997: Vali Ayhan Çevik başkanlığında ilimizden 40 iş adamından oluşan bir heyetle Bosna /Hersek Maglaj’a gitti.

                Hürsöz Gazetesi 7 Haziran 1997: Tokat il ve ilçelerinde Organize Sanayi Bölgeleri Programa alındı. “Tokat Valisi Ayhan Çevik, Tokat Milletvekili Ali Şevki Erek ve Sanayi Bakanı Yalım Erez’le başlattığı istek teklifi sonucu Turhal, Niksar, Zile ve Erbaa ilçelerinde Organize Sanayi Bölgeleri kurmayı başardı.”

                Hürsöz Gazetesi 24 Ekim 1997: Tarımda Zirveye Doğru: “Sanayileşmeye ivme kazandıran çalışmalarıyla dikkat çeken Vali Ayhan Çevik, bir yandan tarıma canlılık getirirken projeleriyle Tokat’ta tarihsel gelişimin önünü açtı. Tarım İl Müdürlüğü’nce projelendirilip Özel İdare Müdürlüğü’nce desteklenen çalışmalar neticesinde bu yıl içerisinde 80 bin metrekare alan çilek üretimi için kullanıldı.”

                26 Ekim 1997: Sanayileşme Operasyonu: “Sosyal gelişmede sanayileşmenin itici güç olduğu görüşünü Tokat’ta yerleştirmek, yatırımcıya imkân ve moral gücü sağlayan Vali Çevik, yeni bir dönemin kapısını araladı”

“Beraberinde Devlet Bakanları Burhan Kara, Metin Gürdere ve Rafaiddin Şahin (1939-2013) olduğu halde Tokat’a gelen İçişleri Bakanı Murat Başeskioğlu, Vali Ayhan Çevik’i ziyaretinde yüzyıllardır aynı topraklar üzerinde yaşayan halkın birliğini terörün bozamayacağını söyledi.

                Hürsöz Gazetesi 7 Kasım 1997: Tokat’ta sanayileşme rüzgârı: “Vali Çevik, Tokat’taki müteşebbisi teşvik etmek amacıyla sanayimizi gezerek sorunlarını dinledi”

Haltercilerimize ve güreşçilerimiz Vali Çevik tarafından ödüllendirildi.

                Hürsöz Gazetesi 16 Kasım 1997: Vali Ayhan Çevik yine köylerdeydi. "Vali Ayhan Çevik geldiği günden beri köy gezilerine devam ediyor.”

                Hürsöz Gazetesi Aralık 1997: Vali Ayhan Çevik, Valilik Korosunu ziyaret etti.

                18 Aralık 1997 Sesimiz Gazetesi: Tokat’ın iki yıllık yatırımı değerlendirildi. “Tokat Valiliğince 1997 yılı yatırım faaliyet raporunda DSİ Bölge Müdürlüğü 21.315.293 milyar lira yatırımla birinci sırayı alırken, Karayolları 7.Bölge Müdürlüğü 7.300.930 milyar ile ikinci oldu”

                3 Şubat 1998 Tokat Gazetesi: Tokat Valiliği 21 Belediyeye yardımda bulundu. "1997 mali yılı içinde mahalli idareler yardım fonundan ilimiz belediyelerine yatırım projeleri karşılığında valilikçe yardım yapıldı."

                Hürsöz Gazetesi yazarlarından Hayrettin Koyuncu Tokat’tan Çankırı Valiliğine atanan Vali Ayhan Çevik için köşe yazısında “Valimiz Ayhan Çevik Giderken” başlığıyla kısaca o dönemi şöyle yorumlamıştır:

“…

                Vali Ayhan Çevik, iki yıllık Tokat Valiliği görevinde bizce başarılı olmuştur. İlimiz şartlarına kısa bir zamanda uyum sağlamış, Tokat’ı her yönüyle tanıyıp bilinçli bir çalışma programı uygulamıştır. Aslında bizdeki hali hazır sisteme göre valilerin sanıldığı gibi öyle çok fazla yetkileri de yoktur.

Ülkemizde yıllardır süren bir terör olayı var. Bu terör adeta her bölgeye şansını dener olmuş ve Tokat’ta da maalesef bu daireye girmiştir. Gerçi terör örgütlerinin varlığı Tokat’ta 20 yıl öncesine kadar gidiyor. Ancak PKK’nın bölgeye gelişi yenidir.

                Vali Ayhan Çevik’in ani tayini terörle mücadeledeki işlevi açısından mı, yoksa daha başka mı mesela particilik nedenlerinden mi oluşmuştur bilemiyorum.

                Vali Ayhan Çevik, arı gibi çalışkan bir yönetici niteliğinin yanı sıra hoş görülü, demokrat, çevreci ve basın dostu olma özellikleriyle temayüz etmiştir. Keşke ilimizde 2-3 yıl daha kalsaydı hizmetlerindeki verimi daha da artardı.”

                Devlet Eski Bakanlarımızdan Ali Şevki EREK ile görüşmemizde özetle şu bilgileri verdi:

                “Tokat Valisi Ayhan Çevik, vefalı, asil bir insandı. Şahsımı hizmetler konusunda sık sık arayarak bilgi alışverişinde bulundu. Önceki Valimiz Mehmet Özgün’ün Özel İdare kaynaklı projelerinin devamına çalıştı. Nur içinde yatsın. O şehrimizde terörle ilgili büyük bir mücadele vererek huzurun tesisi için gayret etti. Ancak bu uğurda da canından oldu. Tokat’a önemli hizmetleri olan vatansever valimizi hayırla yâd ediyorum.”

                Vali Ayhan Çevik’le ilgili diğer bilgileri de kısaca aktarmaya çalışalım:

                Merkez Valisi iken 2007 Milletvekili Genel Seçimlerinde görevinden istifa ederek MHP’den Tekirdağ milletvekili adaylığı için başvuruda bulundu. Ancak görevi sırasında Sedat Peker’in adamlarına ruhsatsız silah verdiği gerekçesiyle genel merkezin tasarrufuna takılarak kabul edilmedi. (Bu duruma çok üzüldü.)

                Bolu’da 21.04.2012'de ağır bir trafik kazası geçiren Vali Ayhan Çevik hastanede yapılan tedavisi sonrası 2,5 yıl evinde yaşam destek ünitesine bağlı olarak yaşadı.  07.08.2014’te geride gözü yaşlı bir eş (Nuray Çevik) ve iki evlat (Fatih ve Gökhan Çevik) bırakarak Ankara’da hayata gözlerini yumdu. Aynı gün İçişleri Bakanlığınca yapılan resmi törenin ardından cenazesi memleketi Tekirdağ’a gönderildi. 8 Ağustos 2014’de Tekirdağ /Hayrabolu Çıkrıkçı Köyü’nde toprağa verildi.

                Görevinin önemli bir bölümü acı ve zorluklarla geçen devletini ve ülkesini çok seven ve bu değerli mülki yöneticinin adı, Tokat’ta Vali Ayhan ÇEVİK Bulvarı olarak yaşatılıyor. Ruhu şâd olsun.

28.Valimiz Mehmet GÜNDOĞDU yazısında buluşmak dileğiyle.