SİNSİ ÖLÜM KOAH
SİNSİ ÖLÜM KOAH

Turhal İlçe Sağlık Müdürü Dr. Mehmet Aybulut 21 Kasım Dünya KOAH günü dolayısıyla yaptığı açıklamada KOAH'ın nedenleri ve tanısına ilişkin bilgiler verdi.

            KOAH yani “Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı” en büyük nedeni sigara olan öncelikle sabahları öksürük ve balgam çıkarma şeklinde kendini gösteren uzmanlar tarafından sinsi bir tehlike olarak nitelenen bir hastalıktır. Ancak hastalar genellikle sigara öksürüğü diye önemsemediği için  giderek ağırlaşan, ilaç tedavisi, solunum cihazı gibi tedavi gereklerine yol açan, insanların hayat kalitesini hızla düşüren, giderek hastayı günlük hayatını sürdüremez hale düşüren, sonunda sinsi bir şekilde ölüme götüren, bütün bunlara rağmen toplumun bilgi sahibi olmadığı bir hastalıktır.

            Bu nedenle tüm dünyada Kasım Ayının 3. Çarşamba’sı Dünya Koah Günü olarak belirlenmiştir. Amaç toplumda bu sinsi ölüm nedeni hakkında farkındalık oluşturmak, korunma ve önleme için yapılması gerekenler hakkında bilinç oluşturmaktır.

            Ülkemizde yaklaşık 3 milyon kişinin KOAH hastası olduğu tahmin ediliyor; ancak KOAH’lı her on kişiden dokuzu hasta olduğunu bilmiyor, tüm dünyada ise bu sayının 600 milyon olduğu bildirilmektedir.

             “Kronik Obstrüktif  Akciğer Hastalığı’nın baş harflerinden oluşan “KOAH”, aslında iki hastalığı tanımlamakta kullanılır: kronik bronşit ve amfizem.

            Kronik bronşit, en az iki yıl üst üste ve bu iki yılın en az üç ayında öksürük ve balgamla seyreden ilerleyici bir rahatsızlıktır. Amfizem ise, kana oksijen taşınmasını sağlayan hava keseciklerinde harabiyete neden olan bir hastalıktır. Bunun sonucunda akciğerde elastikiyet kaybı ve nefes darlığı görülür.

            Çoğumuzun adını bile duymadığı KOAH, Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, kalp-damar hastalıkları, zatürre ve AIDS’ten sonra 4. en sık ölüm nedenidir, bazı kaynaklarda 3. sırada olduğu yazılır. Ölüm nedenleri arasında bu kadar üst sıralarda yer almasının ötesinde KOAH, yaşam kalitesini bozan, işgücü kaybına neden olan ve kişiyi zaman içinde kendi bakımını bile gerçekleştiremeyecek hale getiren bir hastalıktır.

            KOAH’ın başlıca nedeni (yüzde 90 hastada) sigaradır. Sadece  sigara değil, pipo ve puro kullanımı da KOAH’a yol açmaktadır. Sigara içenlerin beşte birinde KOAH gelişmektedir. Sigara içen kişilerde, içmeyenlere göre KOAH riski 20-30 kat kadar artmıştır. Sigaraya erken yaşta başlanması ve uzun süre çok miktarda içilmesi, KOAH’ın daha ağır seyretmesine neden olur. Sigara dışında bazı mesleki faktörler (madencilik, fırın/tahıl işçiliği, çiftçilik gibi) faktörlerde KOAH’a zemin hazırlar.   

            Ne yazık ki KOAH, tanısı ihmal edilen bir hastalıktır, toplumda yeterince bilinmiyor ve önemsenmiyor. Halbuki erken tanı ve müdahale, hastalığın gidişini durdurabilir ya da yavaşlatabilir.

            Tanıda öncelikle hastanın şikayetleri değerlendirilmekte ve solunum fonksiyon testleri ile akciğer grafisi gibi tetkiklerden yararlanılmaktadır.

KOAH'IN BELİRTİLERİ

            Başlıca belirtileri; öksürük, daha çok sabahları balgam çıkarma ve özellikle eforla gelen nefes darlığıdır.

            Tanıda gecikilmesinin en önemli sebebi, sigara içenlerin öksürüğü ve balgamı “normal” kabul etmeleridir. Oysa biliyoruz ki, “normal öksürük” ya da “normal balgam” yoktur. KOAH’lı kişiler, öksürük ve balgamı çoğunlukla o kadar kanıksamışlardır ki, yakınmaları iyice artana kadar doktora başvurmayı düşünmezler. Oysa KOAH’a erken tanı konup zamanında sigaranın bırakılması hastanın daha uzun yıllar boyunca hayat kalitesinin yüksek kalması açısından kritik önem taşımaktadır.

            KOAH sadece ülkemizde değil, dünyada da giderek artış göstermektedir.

            Kendilerinde KOAH olduğunun farkında olmayan kişilerin basit bir solunum testi yaptırması ve erken tanısı teşvik edilmektedir. Günümüzde dünyada KOAH hastası olan her dört kişiden sadece biri hastalığının farkındadır.

            Sonuç olarak; kendinizi ihmal etmeyin, nefes darlığı, öksürük, balgam yakınmalarınız varsa, mutlaka bir Göğüs Hastalıkları Kliniğine başvurun ve KOAH hastası iseniz erken tanı şansını yakalayın.