Faz Koruma Rölesi Seçerken Dikkat Etmeniz Gereken Teknik Detaylar
Yapılarda elektrik panoları, devreler ve sistemler dahilinde güvenli ve kontrollü bir elektrik kullanımı için faz koruma rölesi kullanımı ihtiyacı yer alır. Fakat bu ekipmanın kullanımını gerçekleştirmek için öncelikle yapının türüne, hava özellikleri, nem koşulları, kapasite ve ihtiyaçlara göre doğru ekipmanı seçebilmek önemlidir. Seçimleri doğru gerçekleştirmek için de özellikle teknik ayrıntılar üzerinde durmak gerekir.
Faz koruma rölesi ya da bir diğer ismi ile motor koruma rölesi ekipmanları, özellikle endüstriyel tesisler veya yapılarda motor, trafo, elektrik devreleri veya evlerde elektrikli ev aletlerinin kullanım ömrünü uzatan bir ekipmandır. Temel olarak sistemlerde bakım ve onarım maliyetlerini düşürürken, faz problemleri nedeni ile oluşabilecek arızaların engellenmesine yardımcı olur. Elektrik enerjisini güvenilir şekilde kullanarak faz dengesizliklerinde önlem oluşturmak için her yapıya dahil edilebilir.
Röle bir teknik ekipman olarak özellikle üç fazlı sistemlerde yer alır. Örnek olarak şantiye panosu kullanımlarında bir ihtiyaç oluştururken, tipik şekilde pano üzerinden geçen elektrik enerjisinde bir faz kaybı bulunuyorsa, ekipman arızalarını engellemek için enerjinin kesilmesini sağlar. Kolaylıkla kullanılabilen ve ekonomik bir güvenlik avantajı oluşturan bu ekipman mutlak bir şekilde de kullanım alanının özelliklerine göre uygun seçilmelidir.
Faz Koruma Rölesi İçin Teknik Detaylar
Faz koruma rölesi kullanım alanına uygun bir şekilde tercih edilirken genellikle pano tasarımı sırasında birçok ayrıntı gözden geçirilir ve bu sayede belirleme yapılır. Sonrasında ise pano imalatı aşamasında seçilen röle panoya dahil edilerek üretim gerçekleştirir. Ardından pano yerinde uygulanarak röle devreye alınır ve kullanım başlatılır.
Bir faz koruma rölesi seçimi yapılırken dikkat edilmesi gereken teknik detaylar ise aşağıdaki şekilde sıralanabilir.
- Jeneratör ile çalışma uygunluğu kontrol edilmelidir. Çünkü bazı yapılarda elektrik enerjisi şebekeden ulaşmadığında enerji kesintilerine karşı jeneratör kullanımı gerçekleştirilebilir.
- Seçilen ekipmanın fazdaki bir hata veya dengesizliği kontrol edip etme işlevine sahip olmadığı tespit edilmelidir. Çünkü bazı noktalarda özellikle motor koruma gibi işlemler için bu ayrıntı çok önemlidir.
- Röle nasıl bir faz trafik kontrolü gerçekleştiriyor ayrıntısı üzerinde durulması gerekebilir.
- Ekipmanın kontak izleme işlemi yapıp yapmadığı üzerinde durulması gerekir.
- Seçilen faz koruma rölesi için maksimum akım değerlerinin ne olduğu belirlenmelidir. Çünkü her yapıda, tesiste ve panoda ulaşan akım değerleri ve aralıkları farklılık oluşturur.
- Bazı yapılarda örneğin kimyevi üretim yapılırken, yüksek sıcaklıklar ile çalışma gerçekleştirildiği için seçilen röle bu sıcaklık değerlerine dayanabilmelidir.
- Teknik anlamda rölenin dengesizlik ve problemleri belirlediğinde sistemi kapatma süresi ve ne kadar bir gecikme ortaya koyduğu incelenmelidir.
- Her röle belirli bir koruma sınıfında yer alırken, örneğin; koruma sınıfı IP20 gibi ayrıntılar kullanım ortamına ve sistemin özelliklerine göre belirlenmelidir.
- Seçilecek ürün asimetri ayarlı olarak gerilim asimetrisi değerlerine göre çalışabilir veya devrelerdeki gerilim histerezisi yani çalışma hassasiyetine göre ayar imkanları ön planda tutularak ürün tercih edilmelidir.
Bugün faz koruma rölesi ekipmanları endüstriyel tesisler, oteller, hastaneler, alışveriş merkezleri, demiryolu ulaşım hatları gibi birçok farklı alanda kullanılır. Bu alanların her birinde teknik koşullar ve ortam şartları değişiklik oluşturduğu için seçimde ayrıntılara dikkat edilmesi, doğru ürün kullanımını gerçekleştirmek için önemli bir yere sahiptir.
Faz Koruma Rölesi Fiyatları
Ürünlerde teknik ayrıntılara dikkat edilerek seçim gerçekleştirildiğinde yine bu teknik ayrıntılara bağlı olarak ürün çeşitleri, kapasiteleri ve kalitelerinde değişim ile karşılaşılabilir. Bu durum ürünün fiyatlandırmasında da önemli bir etki ortaya koyabilir. Örnek olarak en temel çeşitler olan motor koruma rölesi ve faz sırası rölesi ürünlerinde çalışma prensibi ve koruma işlevi değişiklik oluştururken, ürün çeşitlerinde fiyatlar da farklılık oluşturmaktadır.
Eğer ürün teknik olarak doğru seçilmez ise yüklenme, yanlış bir konfigürasyon, kapasitenin yetersizliği, kalitesizlik, düşük duyarlılık seviyesi gibi problemler ile karşılaşılabilir. Bu durumda da genellikle çok ekonomik olması açısından kalitesiz ürünlerin seçilmesi, bahsedilen problemlerin yaşanmasına neden olabilir. Ancak seçilecek ürünlerde de mutlak bir şekilde en yüksek fiyatlı üründen ziyade istenilen tüm teknik detayları karşılayan ürünler ön planda tutulmalıdır.
Fiyatlandırma her zaman güncel bir şekilde üretim maliyetlerine ve ekonomik koşullara göre belirlenirken, markalar kullanım alanlarının özelliklerine göre değişen niteliklerde faz koruma rölesi ürünleri sunmaktadır. Ürün seçimlerinde genellikle bir teknik danışman tavsiyesi alınarak veya profesyonel uygulamalarda proje aşamasında belirlemeler yapılarak en iyi fiyatlar ile de ekipman temini sağlanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Röle nedir ne işe yarar?
Elektrik devrelerinde bir ekipman olarak belirli koşullara göre kontakların aktif veya pasif olmasını sağlar.
Sistemlerde faz koruma rölesi olmazsa ne olur?
Koruma rölesi bulunmayan sistemlerde faz dengesizliği tespiti gerçekleştirilemediği için bu gibi durumlarda elektrik enerjisi kaynaklı arızalar, yangınlar ve can ile mal kayıpları görülebilir.